{"id":3009,"date":"2024-12-02T01:32:16","date_gmt":"2024-12-02T01:32:16","guid":{"rendered":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/gdip\/?page_id=3009"},"modified":"2025-06-20T14:29:51","modified_gmt":"2025-06-20T14:29:51","slug":"brochuras-ciencias-naturais","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/brochuras-ciencias-naturais\/","title":{"rendered":"Brochuras Ci\u00eancias Naturais"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"3009\" class=\"elementor elementor-3009\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d39784 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"6d39784\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b4505eb elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"b4505eb\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f169d26 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"f169d26\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ec31bc7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"ec31bc7\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6cec9ce elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6cec9ce\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"866\" height=\"172\" src=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-27.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3046\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-27.png 866w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-27-300x60.png 300w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-27-768x153.png 768w\" sizes=\"(max-width: 866px) 100vw, 866px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7f8aaff elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"7f8aaff\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Brochuras Ci\u00eancias Naturais<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3cd99f7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3cd99f7\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-221fcf4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"221fcf4\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-17511c1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"17511c1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>A l\u00edngua e o conhecimento cient\u00edfico s\u00e3o indissoci\u00e1veis. Os alunos adquirem e exprimem grande parte dos conte\u00fados program\u00e1ticos por via da l\u00edngua (a par de outras modalidades comunicativas, como as imagens ou os gestos). As especificidades lingu\u00edsticas das Ci\u00eancias Naturais s\u00e3o variadas e complexas. Envolvem os termos t\u00e9cnicos, mas n\u00e3o s\u00f3! As Ci\u00eancias Naturais t\u00eam adicionalmente os seus pr\u00f3prios g\u00e9neros (ou tipos de texto). Estes g\u00e9neros determinam tanto os textos que os alunos devem ler, como os textos que devem produzir.<\/p><p>H\u00e1, habitualmente, dois tipos de textos considerados em Did\u00e1tica das Ci\u00eancias: textos\u00a0instrucionais e textos expositivos.\u00a0Os primeiros promovem um ensino mais pr\u00e1tico e mais experimental; os segundos transmitem os conte\u00fados de uma forma mais te\u00f3rica. Esta distin\u00e7\u00e3o, apesar de \u00fatil, revela-se limitadora. Uma an\u00e1lise aos manuais de Ci\u00eancias Naturais do 2.\u00ba e 3.\u00ba ciclos do Ensino B\u00e1sico mostra que existem v\u00e1rios tipos de textos instrucionais e v\u00e1rios tipos de textos expositivos. Cada tipo (ou g\u00e9nero) tem a sua pr\u00f3pria fun\u00e7\u00e3o, estrutura, padr\u00f5es gramaticais e recursos lexicais.<\/p><p>Nesta p\u00e1gina, o professor poder\u00e1 encontrar uma diversidade de materiais relativos aos g\u00e9neros das Ci\u00eancias Naturais. Algumas perguntas a que se procura responder s\u00e3o:\u00a0<em>Quantos g\u00e9neros h\u00e1? Como se chamam? Que g\u00e9neros ocorrem com maior frequ\u00eancia? Como identificar os g\u00e9neros? Que dificuldades levantam estes g\u00e9neros aos alunos? Como trabalhar os g\u00e9neros em sala de aula?<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-64fc041 e-grid e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"64fc041\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-788e8fd e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"788e8fd\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-913e4d1 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"913e4d1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2020\/01\/Brochura-geral_CN.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"214\" height=\"300\" src=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-mapeamento-geral-CN-1-214x300.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1034\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-mapeamento-geral-CN-1-214x300.png 214w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-mapeamento-geral-CN-1.png 401w\" sizes=\"(max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f343afb e-con-full details-area content-hide e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"f343afb\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-50c2c61 elementor-widget elementor-widget-n-accordion\" data-id=\"50c2c61\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;default_state&quot;:&quot;all_collapsed&quot;,&quot;max_items_expended&quot;:&quot;one&quot;,&quot;n_accordion_animation_duration&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;ms&quot;,&quot;size&quot;:400,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"nested-accordion.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-accordion\" aria-label=\"Accordion. Open links with Enter or Space, close with Escape, and navigate with Arrow Keys\">\n\t\t\t\t\t\t<details id=\"e-n-accordion-item-8460\" class=\"e-n-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<summary class=\"e-n-accordion-item-title\" data-accordion-index=\"1\" tabindex=\"0\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"e-n-accordion-item-8460\" >\n\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-header'><div class=\"e-n-accordion-item-title-text\"> Ler mais <\/div><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-icon'>\n\t\t\t<span class='e-opened' ><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-minus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h384c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t\t<span class='e-closed'><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-plus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H272V64c0-17.67-14.33-32-32-32h-32c-17.67 0-32 14.33-32 32v144H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h144v144c0 17.67 14.33 32 32 32h32c17.67 0 32-14.33 32-32V304h144c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/summary>\n\t\t\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-8460\" class=\"elementor-element elementor-element-404e61c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"404e61c\" data-element_type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-8460\" class=\"elementor-element elementor-element-b39a9f4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"b39a9f4\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff94ec1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ff94ec1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400\">Este texto inaugura uma cole\u00e7\u00e3o de brochuras dedicadas aos g\u00e9neros das Ci\u00eancias Naturais. A brochura introduz o conceito de \u201cg\u00e9nero\u201d e discute o papel da l\u00edngua na Did\u00e1tica das Ci\u00eancias. Apresenta 11 g\u00e9neros que ocorrem com frequ\u00eancia em manuais do 2.\u00ba e 3.\u00ba ciclos do EB. Para cada g\u00e9nero, inclui uma caracteriza\u00e7\u00e3o sum\u00e1ria e um exemplo textual.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0903249 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0903249\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3822a1c elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"3822a1c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"http:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/Explicacao-Sequencial.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"214\" height=\"300\" src=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-explicacao-sequencial-CN-214x300.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1037\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-explicacao-sequencial-CN-214x300.png 214w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-explicacao-sequencial-CN.png 399w\" sizes=\"(max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cd70e94 e-con-full details-area content-hide e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"cd70e94\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0b41b25 elementor-widget elementor-widget-n-accordion\" data-id=\"0b41b25\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;default_state&quot;:&quot;all_collapsed&quot;,&quot;max_items_expended&quot;:&quot;one&quot;,&quot;n_accordion_animation_duration&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;ms&quot;,&quot;size&quot;:400,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"nested-accordion.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-accordion\" aria-label=\"Accordion. Open links with Enter or Space, close with Escape, and navigate with Arrow Keys\">\n\t\t\t\t\t\t<details id=\"e-n-accordion-item-1180\" class=\"e-n-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<summary class=\"e-n-accordion-item-title\" data-accordion-index=\"1\" tabindex=\"0\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"e-n-accordion-item-1180\" >\n\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-header'><div class=\"e-n-accordion-item-title-text\"> Ler mais <\/div><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-icon'>\n\t\t\t<span class='e-opened' ><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-minus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h384c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t\t<span class='e-closed'><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-plus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H272V64c0-17.67-14.33-32-32-32h-32c-17.67 0-32 14.33-32 32v144H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h144v144c0 17.67 14.33 32 32 32h32c17.67 0 32-14.33 32-32V304h144c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/summary>\n\t\t\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-1180\" class=\"elementor-element elementor-element-c92bd41 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c92bd41\" data-element_type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-1180\" class=\"elementor-element elementor-element-fce3867 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"fce3867\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9da43b5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9da43b5\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400\">A Explica\u00e7\u00e3o Sequencial \u00e9 um g\u00e9nero muito comum nos manuais de Ci\u00eancias Naturais. Permite explicar o funcionamento de fen\u00f3menos naturais, como a fotoss\u00edntese, o ciclo da \u00e1gua ou a reprodu\u00e7\u00e3o animal. O g\u00e9nero representa os fen\u00f3menos como sequ\u00eancias de eventos, articulados entre si por nexos temporais e causais.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400\">A brochura discute a estrutura definidora da Explica\u00e7\u00e3o Sequencial, bem como os seus principais padr\u00f5es gramaticais e lexicais. Inclui exemplos comentados de textos de manuais.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d34a358 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d34a358\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-219adfb elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"219adfb\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"http:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/Relatorio-composicional.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"213\" height=\"300\" src=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-relatorio-composicional-CN-213x300.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1041\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-relatorio-composicional-CN-213x300.png 213w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-relatorio-composicional-CN.png 400w\" sizes=\"(max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-810cd87 e-con-full details-area content-hide e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"810cd87\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d22bd44 elementor-widget elementor-widget-n-accordion\" data-id=\"d22bd44\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;default_state&quot;:&quot;all_collapsed&quot;,&quot;max_items_expended&quot;:&quot;one&quot;,&quot;n_accordion_animation_duration&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;ms&quot;,&quot;size&quot;:400,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"nested-accordion.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-accordion\" aria-label=\"Accordion. Open links with Enter or Space, close with Escape, and navigate with Arrow Keys\">\n\t\t\t\t\t\t<details id=\"e-n-accordion-item-2200\" class=\"e-n-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<summary class=\"e-n-accordion-item-title\" data-accordion-index=\"1\" tabindex=\"0\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"e-n-accordion-item-2200\" >\n\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-header'><div class=\"e-n-accordion-item-title-text\"> Ler mais <\/div><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-icon'>\n\t\t\t<span class='e-opened' ><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-minus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h384c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t\t<span class='e-closed'><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-plus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H272V64c0-17.67-14.33-32-32-32h-32c-17.67 0-32 14.33-32 32v144H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h144v144c0 17.67 14.33 32 32 32h32c17.67 0 32-14.33 32-32V304h144c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/summary>\n\t\t\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2200\" class=\"elementor-element elementor-element-db36411 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db36411\" data-element_type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-2200\" class=\"elementor-element elementor-element-761f9b9 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"761f9b9\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9fe0091 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9fe0091\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O Relat\u00f3rio Composicional desempenha um papel fundamental nos manuais de Ci\u00eancias Naturais, sendo utilizado para identificar e descrever a constitui\u00e7\u00e3o de entidades, sejam elas animais, plantas, estruturas terrestres ou equipamentos cient\u00edficos.<\/p><p>A brochura discute a import\u00e2ncia do Relat\u00f3rio Composicional na constru\u00e7\u00e3o e transmiss\u00e3o do conhecimento cient\u00edfico. Identifica as principais etapas e fases deste g\u00e9nero, bem como os seus padr\u00f5es gramaticais e lexicais. Inclui exemplos de textos de manuais.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b37754d e-grid e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b37754d\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f605613 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f605613\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ceb8ff1 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"ceb8ff1\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"http:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2017\/10\/Caels-Quaresma-e-Barbeiro_2017.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"213\" height=\"300\" src=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-relatorio-classificativo-CN-213x300.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1049\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-relatorio-classificativo-CN-213x300.png 213w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-relatorio-classificativo-CN.png 398w\" sizes=\"(max-width: 213px) 100vw, 213px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fc89052 e-con-full details-area content-hide e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"fc89052\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6528077 elementor-widget elementor-widget-n-accordion\" data-id=\"6528077\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;default_state&quot;:&quot;all_collapsed&quot;,&quot;max_items_expended&quot;:&quot;one&quot;,&quot;n_accordion_animation_duration&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;ms&quot;,&quot;size&quot;:400,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"nested-accordion.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-accordion\" aria-label=\"Accordion. Open links with Enter or Space, close with Escape, and navigate with Arrow Keys\">\n\t\t\t\t\t\t<details id=\"e-n-accordion-item-1060\" class=\"e-n-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<summary class=\"e-n-accordion-item-title\" data-accordion-index=\"1\" tabindex=\"0\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"e-n-accordion-item-1060\" >\n\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-header'><div class=\"e-n-accordion-item-title-text\"> Ler mais <\/div><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-icon'>\n\t\t\t<span class='e-opened' ><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-minus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h384c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t\t<span class='e-closed'><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-plus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H272V64c0-17.67-14.33-32-32-32h-32c-17.67 0-32 14.33-32 32v144H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h144v144c0 17.67 14.33 32 32 32h32c17.67 0 32-14.33 32-32V304h144c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/summary>\n\t\t\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-1060\" class=\"elementor-element elementor-element-0c17632 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0c17632\" data-element_type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-1060\" class=\"elementor-element elementor-element-80538bd e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"80538bd\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-630b97d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"630b97d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Esta brochura foca um terceiro g\u00e9nero essencial \u00e0 Did\u00e1tica das Ci\u00eancias: o Relat\u00f3rio Classificativo. Este g\u00e9nero tem como finalidade introduzir um sistema de classifica\u00e7\u00e3o e descrever os v\u00e1rios tipos e subtipos que o integram. A classifica\u00e7\u00e3o pode incidir sobre uma diversidade de fen\u00f3menos naturais, como animais, plantas, rochas, doen\u00e7as, entre outros. A brochura oferece uma caracteriza\u00e7\u00e3o detalhada do Relat\u00f3rio Classificativo em termos da sua fun\u00e7\u00e3o, estrutura textual e padr\u00f5es gramaticais e lexicais.<\/p><p><strong>NOTA:<\/strong>\u00a0A brochura encontra-se em prepara\u00e7\u00e3o. Poder\u00e1 aceder a uma apresenta\u00e7\u00e3o sobre os textos classificativos<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-890acf6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"890acf6\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28d34cd elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"28d34cd\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"http:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2020\/01\/Brochura-generos-procedimentais_portal.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"211\" height=\"300\" src=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-generos-procedimentais-CN-211x300.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1052\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-generos-procedimentais-CN-211x300.png 211w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2019\/02\/imagem-brochura-generos-procedimentais-CN.png 396w\" sizes=\"(max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6e298e7 e-con-full details-area content-hide e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"6e298e7\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2ec6b1b elementor-widget elementor-widget-n-accordion\" data-id=\"2ec6b1b\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;default_state&quot;:&quot;all_collapsed&quot;,&quot;max_items_expended&quot;:&quot;one&quot;,&quot;n_accordion_animation_duration&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;ms&quot;,&quot;size&quot;:400,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"nested-accordion.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"e-n-accordion\" aria-label=\"Accordion. Open links with Enter or Space, close with Escape, and navigate with Arrow Keys\">\n\t\t\t\t\t\t<details id=\"e-n-accordion-item-4900\" class=\"e-n-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<summary class=\"e-n-accordion-item-title\" data-accordion-index=\"1\" tabindex=\"0\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"e-n-accordion-item-4900\" >\n\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-header'><div class=\"e-n-accordion-item-title-text\"> Ler mais <\/div><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class='e-n-accordion-item-title-icon'>\n\t\t\t<span class='e-opened' ><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-minus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h384c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t\t<span class='e-closed'><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-plus\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 208H272V64c0-17.67-14.33-32-32-32h-32c-17.67 0-32 14.33-32 32v144H32c-17.67 0-32 14.33-32 32v32c0 17.67 14.33 32 32 32h144v144c0 17.67 14.33 32 32 32h32c17.67 0 32-14.33 32-32V304h144c17.67 0 32-14.33 32-32v-32c0-17.67-14.33-32-32-32z\"><\/path><\/svg><\/span>\n\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/summary>\n\t\t\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-4900\" class=\"elementor-element elementor-element-77d9926 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"77d9926\" data-element_type=\"container\">\n\t\t<div role=\"region\" aria-labelledby=\"e-n-accordion-item-4900\" class=\"elementor-element elementor-element-2bda14e e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"2bda14e\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-76171c5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"76171c5\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>A realiza\u00e7\u00e3o de experi\u00eancias e visitas de campo constitui uma componente fundamental do ensino das Ci\u00eancias. Esta brochura apresenta 2 g\u00e9neros que viabilizam, orientam e registam o resultado de tais atividades pr\u00e1ticas: a Instru\u00e7\u00e3o e o Relato de Procedimento. Para cada g\u00e9nero, \u00e9 feita uma caracteriza\u00e7\u00e3o \u00e0 luz da sua fun\u00e7\u00e3o, estrutura e padr\u00f5es lexicogramaticais. Inclui exemplos de textos de manuais escolares.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/details>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cdc7a0c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cdc7a0c\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fb108aa e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"fb108aa\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c4fd54b elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"c4fd54b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"866\" height=\"172\" src=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-28.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3047\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-28.png 866w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-28-300x60.png 300w, https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/files\/2024\/12\/grafismos-site-3-28-768x153.png 768w\" sizes=\"(max-width: 866px) 100vw, 866px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f23f4ec e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"f23f4ec\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7fcdb28 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"7fcdb28\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Brochuras Ci\u00eancias Naturais A l\u00edngua e o conhecimento cient\u00edfico s\u00e3o indissoci\u00e1veis. Os alunos adquirem e exprimem grande parte dos conte\u00fados program\u00e1ticos por via da l\u00edngua (a par de outras modalidades comunicativas, como as imagens ou os gestos). As especificidades lingu\u00edsticas das Ci\u00eancias Naturais s\u00e3o variadas e complexas. Envolvem os termos t\u00e9cnicos, mas n\u00e3o s\u00f3! As&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/brochuras-ciencias-naturais\/\" rel=\"bookmark\">Ler mais &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Brochuras Ci\u00eancias Naturais<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5904,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/template-pagebuilder-full-width.php","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"class_list":["post-3009","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5904"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3009"}],"version-history":[{"count":61,"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4244,"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3009\/revisions\/4244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sites.ipleiria.pt\/pge\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}